Cumartesi MSHOWTO Office 365 Etkinliğinde Buluşalım!

18 Nisan Cumartesi günü Microsoft İstanbul ofisinde gerçekleşecek olan Office 365 & Skype for Business MVP Roadshow etkinliğine davetlisiniz. Etkinlikte ben de SharePoint Online ile ilgili bol demolu bir sunum yapıyor olacağım. Kayıtlar dolmadan acele edin.

Ücretsiz Kayıt olmak için tıklayın!

Ajanda aşağıdaki gibidir.

10.00 – 11.00
Emre Aydın, Microsoft Exchange Server MVP, MSHOWTO
Konu : Office 365 ve On-Premise Exchange Server Mimarisi Hybrid Yapıda Nasıl Çalışır? Geçiş Senaryoları Nelerdir?
Tanım : Bu oturumda, On-premise yapılardaki Active Directory ve Exchange Server mimarilerinin ADFS yardımı ile Office 365 Exchange Online sistemine nasıl bağlanabileceğine dair örneklerde içeren bilgiler aktarılacaktır. Aynı zamanda tüm yapının Office 365’e geçiş senaryolarına değinilecektir.

ARA

11.15 – 12.15
Burak Batur, SharePoint Server MVP, TCM
Konu : SharePoint Online : Hızlı, Kolay ve Esnek Intranet
Tanım : Bu oturumda, Sharepoint Online’ın yeni ve geliştirilen arayüzü üzerinde doküman yönetim sistemine bakılarak varolan yapılardaki Sharepoint ortamları için entegrasyon senaryolarına değinilecektir. Aynı zaman da Yammer, One Drive for Business ve ilgili tüm teknolojiler hakkında bilgi verilecektir.

YEMEK

13.00 – 14.00
Ahmet Uygur, Office System MVP Netaş
Konu: Office 365 Pro Plus Kullanım ve Lisanslama Senaryoları ve Lync Online ile Kurumsal İletişim
Tanım : Bu oturumda, Office 365 Pro Plus paket içeriği lisanslama modelleri ile anlatılırken Lync Online ile kurumsal iletişimin nasıl sağlanabileceğini konularında bilgi verilecektir.

ARA

14.15 – 15.15
Oğuzhan İlkan Boran, Birleşik İletişim Teknik Çözüm Uzmanı Microsoft
Konu : Yeni Lync, Skype for Business Nedir?
Tanım : Bu oturumda, Microsoft’un son dönemde adını sıkça duymaya başladığımız Skype for Business çözümü için detaylı bilgiye ulaşacaksınız.

ARA

15.30 – 16.30
Önder Değer, Microsoft Azure MVP, Bilge Adam
Mustafa Kara, System Center Cloud and Datacenter MVP, Bilge Adam
Konu : Azure Active Directory ile Office 365 Kullanım Senaryoları
Tanım : Bu oturumda, On-premise yapıdaki Active Directory ile Azure Active Directory ortamının bütünleşik olarak Office 365 ortamlarında nasıl kullanılabileceği hakkında bilgiler verilecektir.

Kayıt olmak için tıklayın!

Eğitim Önerisi: Yammer!

Bildiğiniz gibi Yammer! şirket çalışanları için kurumsal bir sosyal ağ sunuyor. Daha önceki yazılarımızda SharePoint'in sosyal ağından da bolca bahsetmiştik ancak SharePoint'te ek geliştirme ile yapmaya çalıştığınız pek çok şey Yammer'da zaten var. Kurumlar için pek çok özellik düşünülmüş ve herhangi bir ek geliştirmeye gerek olmadan direkt kullanılabiliyor. Peki sizce bu yeterli mi? Yammer'daki bir Feed'i nasıl sitemin ana sayfasına getiririm? SharePoint üzerinde Yammer ile entegre custom bir çözüm geliştirilir mi? gibi sorularınıza cevap verecek güzel bir eğitim serisi yayınlandı. Eğitime ücretsiz olarak http://www.microsoftvirtualacademy.com/training-courses/deep-dive-integrate-office-365-apis-in-your-web-apps?m=11480 adresinden erişebilirsiniz.

SharePoint Yetkilendirme - 1

Yetkilendirme SharePoint'in basit ama bir o kadar da en önemli kavramlarından bir tanesidir. SharePoint açsından baktığımızda oldukça kolay olan bu konunun aslında çok da bilinmediğini görmekteyiz. Yetkilendirme konusunu mümkün olduğunca detaylı olarak bir kaç post halinde ele alıyor olacağız. İlk olarak genel kavram ve açıklamalar ile başlayalım.

Talep: SharePoint üzerinde bize bir kullanıcı açar mısınız?

Yukarıdaki talep aslında her müşteriden size gelebilecek ve kolaylıkla yerine getirilecek bir talep gibi görünebilir ama sistemi incelediğimizde aslında bu talep yerine getirilemez. Talebin yerine getirilememesinin çok basit bir açıklaması var: SharePoint kendi üzerinde kullanıcı saklamaz. Daha önceki yazılarımızda Authentication ve Authorization kavramlarını ele almıştık. (http://burakbatur.blogspot.com.tr/2011/09/sharepoint-guvenlik-tipleri.html) Bir kez daha hatırlamak gerekirse:

Authentication: Kimlik denetimi anlamına gelmektedir. Yani kullanıcı gerçekten var mı? Kullanıcının kullanıcı adı doğru mu? Kullanıcının parolası doğru mu? Kullanıcının hesabı aktif mi? gibi soruların cevabını verecek olan kavram Authentication'dır.

Authorization: Yetkilendirme anlamına gelmektedir. Kullanıcı hangi işlemleri yapabilir? Kullanıcı hangi kütüphanelere erişebilir? Kullanıcının yazma yetkisi var mıdır? Kullanıcı dosya silebilir mi? gibi sorulara ise Authorization kavramı ile cevap verilir.

SharePoint'te yetkilendirme adı üzerinde Authorization ile başlar yani başka bir deyişle SharePoint kendi üzerinde kullanıcı adı ve parola saklamaz bunu başka sistemlerden bekler ve SharePoint üzerinde sadece var olan kullanıcıya ya da gruba yetki verilir. Peki bu kullanıcılar nerede saklanıyor? SharePoint'te kullanıcıların Authenticate olabileceği yerin ayarını WebApplication düzeyinde yapabilirsiniz. Burada iki seçenek söz konusudur. Bunlardan bir tanesi Claims Based Authentication, diğeri de Windows Authentication'dır. Eğer Windows aktif ise kullanıcıları sadece AD'den Authenticate ettirebilirsiniz. Güvenlik tipiniz Claims ise hem AD'den hem de Forms Authentication alt yapısı ile N sayıda kaynaktan kullanıcılarınızı Authenticate ettirebilirsiniz. Güncel versiyon olan 2013'de varsayılan tipimiz Claims Based Authentication'dır. Bu tipin 2010'daki varsayılanı Windows Authentication'dı 2013'de bu değişti!

Yetkilendirme işlemine Local Windows Gruplarından başlayıp, Web Application ile devam edebilirsiniz hemen ardından Site Collection düzeyinde bir yetkimiz daha mevcuttur. Top Level Site'a geçtikten sonra ise Web düzeyinde, List ya da Library düzeyinde ve SubWeb düzeyinde yetkiler devreye girer. List ya da Libray içinde girdiğimizde de Klasör ve öğe üzerinde yetkilendirmeye kadar girebilirsiniz. Dikkat ederseniz aslında SharePoint'in hiyerarşisi üzerinden hızlıca geçmiş olduk, yetkilendirme adımlarında da bu hiyerarşi çok çok önemlidir.

İlerleyen yazılarımızda her seviyedeki yetki seviyesini ve üstten yetki devralma ya da özel izin kavramlarını ele alıyor olacağız.

SharePoint Online İle İşinize Hızlı ve Ucuz Çözüm

Bulut Bilişimin çok fazla önem kazandığı günümüzde her geçen gün verisini ve servislerini buluta taşıyan firma sayısı artıyor. Yurt dışında oldukça popüler olan verinin bulutta durma fikri ülkemizde de yoğun olarak ilgi görmeye başladı ve pek çok firma yatırımlarını buluta kaydırmaya başladı. Fikir ilk başta biraz garip ve farklı geliyor. Nasıl farklı gelmez ki; Sunucu size ait değil, ortam size ait değil hatta verinizin nerede durduğunu bile biliyorsunuz. Biraz düşünüp olayın içine girmeye başlayınca aslında bulut bilişim ile ilgili oluşan bu soru işaretlerinin her birinin size avantaj olarak geri döndüğünü görüyorsunuz.

Sunucu size ait değil, evet ait değil bu sebeple sunucunun tamamının parasını ödemiyorsunuz ya da gelecekte kullanmayı planladığınız devasa alanın parasını ilk günden ödemiyorsunuz. Sistemlerin 365 gün 24 saat her zaman ayakta olması sizin probleminiz değil, siz sadece hizmet alıyorsunuz hizmet aldığınız firma istediğiniz alanı ve istediğiniz performansı size sunmak zorunda, nasıl mı sunuyor? Bu da sizin probleminiz değil siz sadece talep ediyorsunuz firma bunu en iyi şekilde gerçekleştirmeye çalışıyor. Sistem odası ısındı, klimalar çok ses yapıyor, güç kaynağı patladı, sistem odasını su bastı gibi sorunların hiç biri sizi ilgilendirmiyor, veriniz buluttaysa bunlar artık sizin probleminiz değil. Sistem yönetimi ile ilgili sorunlarınızı çözmek için çalışan sayınızı artırmanıza gerek kalmıyor, hatta sistem odası kurmak ve sistem odasının bakımı ile uğraşmak zorunda kalmıyorsunuz. Gördüğünüz gibi bulut bilişime geçme fikri firmanızı bir anda maddi açıdan oldukça avantajlı duruma geçirmeye başladı, buradan ettiğiniz karın bir bölümü ile de bulut çözümü kiraladığınızı varsayarsak aslında bulut bilişim ucuzun ötesinde neredeyse bedava bir hale gelebiliyor.

Dünyanın bulutu tercih etmeye başlaması ile birlikte büyük firmalar bulutta servis sağlama yarışına girdiler. Microsoft, Office 365 ile bu yarışta yine en önde olan firmalardan bir tanesi. Office 365 üzerinden kiralayacağınız lisanslar ile bir saat içerisinde firmanızın Active Directory’sini, Exchange Server’ını, Lync’ini ve SharePoint’ini oluşturmuş oluyorsunuz, hatta bunlara ek olarak kurumunuzun web sitesi de size hazır olarak sunuluyor. Nasıl? Yeterince hızlı bir çözüm değil mi? Sunucu, network, hat, personel maliyetlerini bir kenara bırakıyorum sadece Active Directory konfigürasyonunu bile bu kadar hızlı sürede gerçekleştiriyor olmanız mümkün değil. Office 365 üzerinde ihtiyacınıza göre hizmet satın alıp istediğiniz özellikleri kullanabiliyorsunuz. Her şeyi satın alabileceğiniz gibi sadece size gerçekten lazım olan ürünleri, kullanacak kullanıcı sayısı kadar aylık olarak satın alıyorsunuz. Gelecekte şirket ne kadar büyür? Ne kadarlık data alanına ihtiyacım olur? Yedeklerimi nereye alacağım? Gibi soruları düşünmek zorunda değilsiniz, bırakın Microsoft bunları sizin için düşünsün ve %99 uptime garantisi ile datanızı sizin için 5-10 futbol sahası büyüklüğündeki veri merkezlerinde saklayıp size hızlı ve kaliteli hizmeti versin.

Office 365’in lokomotiflerinden bir tanesi de SharePoint. Yıllardır değişik platformlarda SharePoint’in ne olduğunu, nerelerde kullanılabileceğini ve kuruma ne şekilde faydalar sağlayabileceğini anlatıyoruz. Belli bir boyutunu üzerideki firmalar hemen kendi sunucularında bir yer açıp SharePoint’in nimetlerinden faydalanmaya başlayabiliyorlar ama pek çok firmadan Lisans ve Sunucu maliyetleri ile ilgili sorular alıyoruz. Maalesef yeterli kaynak olmaması veya maddi anlamda bütçe ayrılamaması nedeni ile gerçekleştirilemeyen proje fikirleri ile karşılaştığımız oluyor. Aslında bu cümlenin zamanını geçmiş zamana kaydırıp “oluyordu” diyebiliriz.  SharePoint Online ile birlikte SharePoint kullanmak isteyen her firmanın bu amacına kolaylıkla ulaşabileceğine inanıyorum. Özellikle Amerika’daki firmalar bu nimetten uzun zamandır faydalanıyorlar. Bu senenin başlarından itibaren de Türkiye’de demo hesabı açabiliyoruz. Eğer hala bir demo hesabınız yoksa http://www.microsoft.com/tr-tr/office365/online-software.aspx adresinden bir kullanıcı oluşturup Office 365 dünyasında girebilirsiniz. Güzel haber: Yakında satın almaya da başlıyor olacağız. Gerekli alt yapı çalışmalarının tamamının bittiğini biliyorum artık Türkiye’deki 5 çalışanı olan bir firmanında SharePoint’i olabilecek. Peki SharePoint Online yani Office 365 üzerindeki SharePoint neler içeriyor? Gelin biraz daha detaylı olarak SharePoint Online’a göz atalım.

SharePoint Online tek başına iki derdinize çözüm oluyor. Bunlardan ilki Intranet. Kurumunuzun Intranet’ini kolay ve hızlı bir şekilde oluşturacağınız bir ya da bir kaç Site Koleksiyonu üzerine kurgulayabilirsiniz. Dokümanlarınızı hemen SharePoint Online üzerinde saklamaya başlayabilir ve birlikte çalışma platformuzu oluşturabilirsiniz. SharePoint Online’nın çözüm sunduğu bir diğer konu ise kurumunuzun web sitesi. Kurumunuzun web sitesini dakikalar içerisinde oluşturup, size sağlanan şablonlar ve araçlar ile isteğine göre kişiselleştirebilirsiniz.  Temelde bu iki çözümü sağlayan SharePoint Online’ın ana yönetim ekranı aşağıdaki şekilde görüldüğü gibidir. Alışık olduğumuz Central Administration Site’ın oldukça basit hali olan bu ekrandan SharePoint Online’ın içerdiği servisleri de görebiliyorsunuz.

Yukarıdaki resimden de görüleceği üzere; SharePoint Online üzeride Site Koleksiyonu düzeyindeki standart işlemleri, InfoPath formları yayınlama ve kullanma, Kullanıcı Profil bilgilerinin yönetimi, kurumunuza özel terim setleri oluşturma ve yönetme işlemlerini, dış veri kaynaklardan veri alıp dış veri kaynaklarına veri gönderme işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Bu sevislerin nasıl kullanıldığı ve her birinin ne amaçla kullanıldığı detayına bu yazımızda deyinmeyeceğiz. Bu servisler ilgili yeterli kaynakları MSDN ve sharepoint.microsoft.com üzerinden elde edebilirsiniz. Servislere göz attığınızda aslında bir şirket için gerekli olan minimum özelliklerin SharePoint Online üzerinde yer aldığını göreceksiniz. Burada site koleksiyonu yönetimi kendi sunucunuza kurduğunuz SharePoint’ten biraz daha farklıdır.

SharePoint Online Site Koleksiyonu Yönetimi

SharePoint Online’nın sağladığı avantajları temelde Intranet ve Internet olarak ikiye bölmüştük.
Sizlerinde tahmin ettiği gibi burada en az iki site koleksiyonundan bahsetmek durumundayız.

Yukarıdaki resimde SharePoint Online’ın Site Koleksiyonu yönetim ekranını görüyorsunuz. Burada dikkat ederseniz Site Koleksiyonları iki ayrı gruba bölünmütür. 1 tane oluşturabileceğiniz Web Site ve 1’den fazla oluşturabileceğiniz Internal yani New tuşunda da göründüğü gibi Private Site Koleksiyonları farklı gruptadır. İstediğiniz amaca yönelik Site Koleksiyonunu oluşturup bildiğiniz şekilde SharePoint’inizi yönetmeye başlayabilirsiniz. Kurumunuzun Web Sitesini yapılandırmak istiyorsanız website başığı altındaki site kolakesiyonuna, Inranet’inzi yapılandırmak istiyorsanız da Site Collections altındaki başlıkara tıklamanız yeterli olacaktır.

SharePoint Online ve Development

İçinde development olmayan bir SharePoint projesi genellikle çok nadir görünür. SharePoint size oldukça iyi bir development alt yapısı sağlar ve siz bu alt yapıyı kullanıp Visual Studio ile hızlı bir şekilde kod yazarsınız. Eğer sunucu elinizin altındaysa ve herhangi bir kısıtınız yoksa genellikle Farm Deployment yöntemini tercih edersiniz. Yani geliştirmiş olduğunuz çözüm tüm Farm’a deploy edilebilir ve tüm Site koleksiyonları bu çözümden etkilenir. Eğer Farm Deployment yöntemi ile kod geliştime olanağı varsa herhangi bir SharePoint Developer’ı muhakkak bu yöntemi tercih eder çünkü hem kod yazması kolaydır, hem de çok fazla kısıt yoktur. SharePoint Online’da ise maalesef size sunucu yönetimi verilmez, hatta siz WebApplication yöneticisi bile olamazsınız. SharePoint Online’da sizin elde edebileceğiniz en üst seviye yetki Site Koleksiyonu Yöneticisi’dir. Bu sebeple kod yazma gereksiniminiz olduğunda Farm Deployment yöntemini tercih edemezsiniz. Sizin yazdığınız kodlar sadece sizin Site Koleksiyonunuzu etkileyebilecek ve onun kaynak havuzu içerisinde çalışabiliyor olacaktır. SharePoint 2010 ile birlikte böyle bir kod geliştirme yöntemi de developer’lara sunuldu. Bu yöntemin adı Sandboxed Solutions’tır. Bu yöntem ile tabir caizse sadece kendi çöplüğünüzde ötüyorsunuz ve sizin yazdığınız kodda oluşacak bir problemden diğerleri etkienmiyor. Tabi yazmış olduğunuz kodu sadece Site Koleksiyon düzeyinde yayınlayabildiğiniz için diğer yönteme göre çok fazla kısıt olduğunu da vurgulamakta fayda var. Sonuç olarak SharePoint Online üzerinde development yapmak zor ama imkansız değil.

Büyük ihtimalle kafanızı kurcalayan bir soru daha var SharePoint Designer? SharePoint Designer ile SharePoint Online’a bağlanıp pek çok işlemi gerçekleştirebiliyorsunuz. Biz denemelerimizde Public WebSite’ın MasterPage’ini değiştirip tamamen farklı bir görünüm elde etmeyi bile başardık J

Görüleceği üzere SharePoint Online ile kendi sunucunuza kurduğunuz bir SharePoint’le gerçekleştireceğiniz temel işlemlerin çoğunu gerçekleştirebiliyorsunuz. Bulut’a geçmeyi ya da dokümanlarnızı buluta taşımayı planlıyorsanız Office 365 ve SharePoint Online’ı incelemenizde fayfa olacağını düşünüyorum. Demo hesabı açmak için www.Office365.com 'a girebilir ya da herhangi bir Microsoft Cloud Partner’ı ile iletişime geçebilirsiniz.