Daha önceki yazılarımızda SharePoint 2010 ile birlikte hayatımıza giren External List'in ne olduğu ve nasıl oluşturulabildiğini ele almıştık daha önceki posta erişmek için buraya tıklayabilirsiniz; Bu postta da External List'e yeni öğe eklemeyi ve var olanları düzenlemeyi ele alıyoruz. External List'te CRUD yeteneği kazandırma konusunda Internet'te yapmış olduğum araştırmalarda konu ele alınırken veri ekleme, silme ve güncelleme işlemlerinin Linq to SQL Classes aracılığı ile gerçekleştirildiğini gördüm sizler de bu metodu tercih ederseniz SharePoint'in resmi bloğunu ziyaret edebilirsiniz. Biz burada biraz daha farklı bir yöntemle ilerliyor olacağız, veri tabanına erişmek için kullanacağımız kodları tamamen kendimiz geliştireceğiz.
Yeni bir Business Data Connectivity Model oluşturarak işleme başlayalım. Yeni bir BDC Model oluşturmak için Visual Studio 2010'da New/project ekranından SharePoint bölümü aracılığı ile BDC Model projesini seçelim.
Proje şablonunu seçip OK butonuna basıldıktan sonra geliştirmenin hangi site üzerinde gerçekleştirileceği Visual Studio'ya belirtilmelidir. Buraya oluşturulacak olan modelin deploy edilecek olduğu siteyi yazıp Finish butonu ile proje oluşturulur.
Oluşturulan projeye BDC Model'de kullanılmak üzere bir tane class ekleyeceğiz. Ekleyecek olduğumuz Class hem tip olarak kullanılacak hem de CRUD olarak kısaltabileceğimiz Create, Retrieve, Update ve Delete metodlarını içerecek. Visual Studio'da Projeye sağ tuş ile tıklayıp New Item menüsünden Kisi adında bir tane Class ekleyelim. Oluşturulan Class aşağıdaki resimde yer alan Rehber isimli tabloya veri ekleyip silecektir. Resimden de anlaşılacağı üzere tablonun beş tane sütunu var bu sütunlardan KisiID olanı primary key ve aynı zamanda da identity özellikli Create ve Update işlemlerinde bu sütuna dikkat etmek gerekiyor.
Oluşturulan Class'ın içeriğini gerekli işlemlerin yapılabilmesi adına aşağıdaki şekilde dolduruyoruz.
Kisi.cs
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;
using System.Data;
using System.Data.SqlClient;
namespace BdcRehberMakale
{
public class Kisi
{
public int KisiID { get; set; }
public string Ad { get; set; }
public string Soyad { get; set; }
public string Email { get; set; }
public string Telefon { get; set; }
public string ConnectionString
{
get
{
return "Data Source=.; Initial Catalog=TCMLABTEST; Integrated Security=True";
}
}
public Kisi()
{
}
public Kisi(int kisiID,string ad,string soyad, string email, string telefon)
{
this.KisiID = kisiID;
this.Ad = ad;
this.Soyad = soyad;
this.Email = email;
this.Telefon = telefon;
}
public void Create()
{
SqlConnection baglanti = new SqlConnection();
baglanti.ConnectionString = this.ConnectionString;
SqlCommand komut = new SqlCommand();
komut.Connection = baglanti;
komut.CommandText = "INSERT INTO Rehber (Ad,Soyad,Email,Telefon) VALUES (@Ad,@Soyad,@Email,@Telefon)";
komut.Parameters.AddWithValue("@Ad", this.Ad);
komut.Parameters.AddWithValue("@Soyad", this.Soyad);
komut.Parameters.AddWithValue("@Email", this.Email);
komut.Parameters.AddWithValue("@Telefon", this.Telefon);
baglanti.Open();
komut.ExecuteNonQuery();
baglanti.Close();
}
public List RetrieveAll()
{
SqlConnection baglanti = new SqlConnection();
baglanti.ConnectionString = this.ConnectionString;
SqlCommand komut = new SqlCommand();
komut.Connection = baglanti;
komut.CommandText = "Select * FROM Rehber ORDER BY KisiID";
DataTable dt = new DataTable();
SqlDataAdapter adapter = new SqlDataAdapter(komut);
adapter.Fill(dt);
List kisiler = new List();
foreach (DataRow row in dt.Rows)
{
kisiler.Add(new Kisi(Convert.ToInt32(row["KisiID"]),"" + row["Ad"], "" + row["Soyad"], "" + row["Email"], "" + row["Telefon"]));
}
return kisiler;
}
public Kisi RetrieveByID(int kisiID)
{
SqlConnection baglanti = new SqlConnection();
baglanti.ConnectionString = this.ConnectionString;
SqlCommand komut = new SqlCommand();
komut.Connection = baglanti;
komut.CommandText = "Select * FROM Rehber WHERE KisiID=@KisiID";
komut.Parameters.AddWithValue("@KisiID", kisiID);
DataTable dt = new DataTable();
SqlDataAdapter adapter = new SqlDataAdapter(komut);
adapter.Fill(dt);
Kisi k = new Kisi();
if (dt.Rows.Count == 1)
{
k.KisiID = kisiID;
k.Ad=""+dt.Rows[0]["Ad"];
k.Soyad = "" + dt.Rows[0]["Soyad"];
k.Email = "" + dt.Rows[0]["Email"];
k.Telefon = "" + dt.Rows[0]["Telefon"];
}
return k;
}
public void Update()
{
SqlConnection baglanti = new SqlConnection();
baglanti.ConnectionString = this.ConnectionString;
SqlCommand komut = new SqlCommand();
komut.Connection = baglanti;
komut.CommandText = @"UPDATE Rehber SET
Ad=@Ad,
Soyad=@Soyad,
Email=@Email,
Telefon=@Telefon
WHERE KisiID=@KisiID";
komut.Parameters.AddWithValue("@Ad", this.Ad);
komut.Parameters.AddWithValue("@Soyad", this.Soyad);
komut.Parameters.AddWithValue("@Email", this.Email);
komut.Parameters.AddWithValue("@Telefon", this.Telefon);
komut.Parameters.AddWithValue("@KisiID", this.KisiID);
baglanti.Open();
komut.ExecuteNonQuery();
baglanti.Close();
}
public void Delete()
{
SqlConnection baglanti = new SqlConnection();
baglanti.ConnectionString = this.ConnectionString;
SqlCommand komut = new SqlCommand();
komut.Connection = baglanti;
komut.CommandText = @"DELETE FROM Rehber
WHERE KisiID=@KisiID";
komut.Parameters.AddWithValue("@KisiID", this.KisiID);
baglanti.Open();
komut.ExecuteNonQuery();
baglanti.Close();
}
}
}
Kisi class'ını dikkatle incelediğimizde yapılandırıcı metod dışında toplam beş tane metod olduğu gözlerden kaçmayacaktır. Bu metodlardan iki tanesi veri getirmek diğer üçü de veri yazmak için olan işlemlerdir. Veri getirmek için kullanılan metodların dönüş değerinin Kisi sınıfı ve Kisi koleksiyonu olduğuna dikkat ediniz. Veri sınıfımız başka bir deyişle Data Access Layer hazırlandı şimdi sıra geldi BDC Modeli'ni hazırlamaya. Visual Studio'da Solution Explorer'a göz atacak olursak orada BDCModel1 adında bir modelin yer aldığını görüyor olacağız. Her şeyi sıfırdan yapmak adına BDCModel1 isimli modeli projemizden silelim. Yeni bir model eklemek için projeye sağ tıklayalım ve New Item menüsünden SharePoint/2010 bölümünde yer alan Business Data Connectivity Model tipini seçelim. Model adı olarak BdcModelRehber belirleyelim. BDCModelRehber'e tıklayarak model'in içeriğine göz atabiliriz. Oluşturulan modelde Entity1 isimli bir entity hazır halde karşımıza gelecektir, bunu da silip yenisini ekleyeceğiz. Entity1'e tıkladıktan sonra delete tuşu ile gerekli aksiyonu alabiliriz. Yeni bir Entity eklemek için sol tarafta yer alan ToolBox'ı kullanabiliriz. ToolBox'tan bir tane Entity'i sürükleyip modelimizin üzerine bırakalım. Bu Entity'in adını da kendimize göre kişiselleştiriyor olmalıyız. Gerekli güncellemeleri yapmak için Entity'e sağ tıklayıp properties'i seçelim, özelliklerden Entity'nin adını EntityRehber olarak değiştirelim. Şimdilik EntityRehber adında boş bir Entity sistemde mevcut, bu entity'nin bir adet kimlik niteliğinde bir üyesi olmalı.
Entity'ye yeni bir kimlik yani identifier eklemek için identifiers bölümüne sağ tıkladıktan sonra add new identifier tuşuna tıklayalım. Ardından oluşturulan identifier'ın özelliklerinden Name özelliğini KisiID ve tipini de System.Int32 olarak belirleyelim.
BDC Modelimizin kimlik niteliğindeki üyesini ekledikten sonra sıra geldi metodlarını oluşturmaya. Entity'nin methods bölümüne tıkladığımızda Visual Studio'da BDC Method Details penceresi görüntüleniyor olacaktır. Method Details penceresi aracılığı ile gerekli olan metodları ekleyebiliriz. Metod tipleri Visual Studio'da önceden tanımlanmıştır ve tek tıklama ile oluşturulabilir. Burada ilk olarak veri getirmek için gerekli olan ReadItem metodunu ekliyor olacağız. Method Details penceresinden Specific Finder Method'u seçerek gerekli methodu oluşturabiliriz.
ReadItem metodu oluşturulduktan sonra sıra geldi geri döndürülecek olan tipi tanımlamaya. Geri döndürülecek olan tip Method Details penceresinde ReadItem'a tıklanıldığında return parametresinde görüntüleniyor olacaktır. Parametreye tıklayıp edit diyerek tipi özelleştirebiliriz.
Edit'e tıkladıktan sonra BDC Explorer penceresi görüntüleniyor olacaktır. Bu pencereden @entityRehber parametresi genişletildikten sonra geri dönecek olan tipe erişilebilir. Bu tipin içinde yer alacak üyelerin tanımlamaları burada yapılmalıdır. EntityRehber'e sağ tıklanıp Add Type Descriptor'a tıklanarak gerekli üyeler eklenebilir. Sırası ile KisiID, Ad, Soyad, Email ve Telefon'u buraya ekliyor olacağız. Bu üyelerden KisiID'nin tipi Int32 diğerleri ise varsayılan yani string olacaktır. KisiID'nin Identifier Entity özelliği EntityRehber (BdcRehberMakale.BdcModelRehber.EntityRehber) ve Identifier özelliği de KisiID olarak atanmış olmalıdır. Bu atamaları yazmak yerine size sunulan seçimlerden seçmelisiniz.
Üyelerin tanımlanmasının ardından EntityRehber'in özelliklerine geçip burada da bir ayarlama yapılması gerekiyor. EntityRehber'in TypeName özelliğini BdcRehberMakale.Kisi, BdcModelRehber olarak ayarlıyoruz. Bunu da yine listeden seçiyoruz.
ReadItem metodu oluşturulduktan sonra sıra geldi diğer metodları oluşturmaya metod oluşturma işlemini yukarıda anlattığımız şekilde yaparak sırası ile Finder, Creator, Updater ve Deleter metodlarımızı oluşturalım. Burada dikkat edilmesi gereken bir şey vardır Visual Studio bir önceki adımda tanımlamış olduğumuz tipi tanıyacak ve bu metodlarda da otomatik olarak gerekli tanımlamalar yapılacaktır.
Metodlar oluşturululmasının ardından sıra çalışacak olan kodları yazmakta... Şu anda arka planda metod tanımlamaları yapıldı ancak doğal olarak içlerine gerekli kodların da yazılması gerekmektedir. BDC Explorer'da EntityRehber'e sağ tıklanıp View Code denildikten sonra metodların tanımlamaları görüntüleniyor olacaktır. Bu tanımlamaları aşağıdaki gibi doldurarak gerekli geliştirmeyi tamamlayabiliriz.
public static Kisi ReadItem(int kisiID)
{
Kisi k = new Kisi();
return k.RetrieveByID(kisiID);
}
public static IEnumerable ReadList()
{
Kisi k = new Kisi();
return k.RetrieveAll();
}
public static Kisi Create(Kisi newEntityRehber)
{
Kisi k = new Kisi();
k.Ad = newEntityRehber.Ad;
k.Soyad = newEntityRehber.Soyad;
k.Email = newEntityRehber.Email;
k.Telefon = newEntityRehber.Telefon;
k.Create();
return k;
}
public static void Update(Kisi entityRehber)
{
Kisi k = new Kisi();
k.KisiID = entityRehber.KisiID;
k.Ad = entityRehber.Ad;
k.Soyad = entityRehber.Soyad;
k.Email = entityRehber.Email;
k.Telefon = entityRehber.Telefon;
k.Update();
}
public static void Delete(int kisiID)
{
Kisi k = new Kisi();
k.KisiID = kisiID;
k.Delete();
}
Geliştirmiş olduğumuz modelin kullanılabilmesi için modelin SharePoint'e gönderilmesi gerekmektedir. Visual Studio 2008 tarafında problem yaşadığımız deployment senaryolarının tamamı Visual Studio 2010'da çözülmüş durumdadır ve projeye sağ tıklandıktan sonra Deploy'a tıklayarak modeli SharePoint'e gönderebiliriz. Deploy işleminin ardından daha önceki postta belirttiğimiz şekilde External List oluşturup kullanmaya başlayabilirsiniz. SharePoint 2007 tarafında oldukça ek geliştirme ile çözebildiğimiz bu durumun SharePoint 2010'da bu kadar kolay bir şekilde çözülüyor olması gerçekten harika...
SharePoint'in güvenlik tipleri üzerinde konuşmadan önce ilk olarak kimlik denetimi (Authentication) ve yetkilendirme (Authorization) kavramları üzerinde durmak lazım. Authentication yani kimlik denetimi veri tabanında kullanıcının olup olmadığı ve eğer varsa doğru parolayı bildirip bildirmediği ile ilgilenmektedir. Eğer kullanıcı doğru bilgileri vermedi ise sisteme giremez. Kullanıcı sisteme girdikten sonra ne yapacağı ise Authorization ile belirtilmektedir. Kelime anlamından da anlaşılacağı gibi Authorization kullanıcının sisteme girdikten sonra sistemde hangi bölümlere erişeceğini belirtir. SharePoint'e bu bilgiler çerçevesinden bir kez daha baktığımızda göreceğiz ki SharePoint'in arayüzü üzerinden gerçekleştirmiş olduğumuz güvenlik ayarlarının tamamı yetkilendirme ayarlarıdır. Peki kimlik denetimi tarafını nasıl çözüyoruz? Kimlik denetiminde iki yöntem söz konusudur bunlar ASP.NET'te de olan Windows tabanlı güvenlik ve Forms tabanlı güvenliktir. 
